Người Dân, Chuyên Gia Tại Tp. Hồ Chí Minh Đồng Thuận Sửa Đổi Hiến Pháp

Mục lục

1. Nhiều ý kiến đồng thuận ngay sau khi công bố dự thảo

Ngay sau khi dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 2013 được đưa ra lấy ý kiến rộng rãi, người dân và các chuyên gia tại TP.HCM đã bày tỏ sự đồng thuận cao.

Thành phố được kỳ vọng tiếp tục đi đầu trong cải cách thể chế, đặc biệt trong vận hành mô hình chính quyền 2 cấp – một trong những nội dung quan trọng của phương án sáp nhập đơn vị hành chính hiện nay.

Theo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đề xuất sửa đổi Hiến pháp chia thành hai nhóm lớn:

Nhóm 1: Quy định về mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và cơ chế chuyển tiếp để bảo đảm hoạt động thông suốt khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính.
Nhóm 2: Quy định về chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội và hội quần chúng được giao nhiệm vụ.

2. Sửa đổi Hiến pháp – bước đi cấp thiết trong giai đoạn mới

PGS.TS Nguyễn Văn Trình, nguyên Giám đốc Học viện Cán bộ TP.HCM, cho rằng Nghị quyết 60-NQ/TƯ của Trung ương khóa XIII đã thống nhất chủ trương sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, không tổ chức cấp huyện và sáp nhập cấp xã.

Vì vậy, việc sửa đổi Hiến pháp 2013 là rất cấp thiết, tạo hành lang pháp lý cho “cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy”, nâng cao hiệu lực và hiệu quả của hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh mới.

3. Mô hình 3 cấp bộc lộ hạn chế – chuyên gia pháp lý đề xuất cải cách mạnh mẽ

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Ủy viên Thường vụ Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cho rằng mô hình chính quyền 3 cấp (tỉnh – huyện – xã) đã bộc lộ nhiều hạn chế:

Sự chồng chéo và trùng lặp nhiệm vụ giữa các cấp.
Phát sinh nhiều thủ tục hành chính không cần thiết.
Chưa đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính hiện nay.

Ông cũng nhấn mạnh việc sửa đổi kỳ này chỉ tập trung vào 8/120 điều của Hiến pháp, mang tính hiến định và bảo đảm trọng tâm.

Để bảo đảm hiệu lực thi hành, quá trình sửa đổi cần:

Thận trọng, khách quan, dân chủ.
Lấy ý kiến rộng rãi mọi tầng lớp nhân dân.
Bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật khi các thiết chế được tái cấu trúc.

4. Chuyển sang mô hình chính quyền 2 cấp: Tinh gọn, hiệu quả và gần dân hơn

Tiến sĩ Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP.HCM, phân tích rằng mô hình chính quyền 3 cấp hiện nay khiến nguồn lực bị phân tán, quy trình ra quyết định phức tạp, làm chậm việc thực thi chính sách và gây lãng phí ngân sách.

Do đó, chuyển sang mô hình chính quyền 2 cấp (tỉnh – xã) là cần thiết để:

Tinh gọn bộ máy.
Tối ưu hóa nguồn lực tài chính và nhân sự.
Giảm chi phí vận hành.
Tăng tính phản ứng nhanh trước các vấn đề thực tiễn.
Nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.

Theo ông Thắng, cải cách lần này “không chỉ thay đổi tổ chức mà còn đổi mới tư duy quản trị”, đặt nền tảng cho hệ thống quản lý hiện đại và minh bạch hơn.

5. Kiến nghị Quốc hội lưu ý những yếu tố then chốt

Từ các phân tích thực tế, TS Trần Quang Thắng đề xuất Quốc hội cần chú trọng:

Thứ nhất:
Sửa đổi Hiến pháp phải đi đôi với sửa đổi các luật liên quan để bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật. Khi quyền lực tập trung hơn vào cấp tỉnh, cần thiết lập cơ chế giám sát minh bạch nhằm tránh lạm quyền và nâng cao hiệu quả quản lý.

Thứ hai:
Việc không tổ chức cấp huyện đòi hỏi tái cấu trúc lại hệ thống quản lý. Cần phân định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng cấp, tránh chồng chéo và hạn chế tình trạng cấp tỉnh ôm đồm quá nhiều nhiệm vụ dẫn đến quá tải.